TOPAS-2AP Eksponat prezentowany jest na ekspozycji.

Opis typu

Historia wozu Topas rozpoczyna się w ZSRR wraz z powstaniem czołgu pływającego PT-76. Stratedzy sowieccy określili wymagania jakie powinien spełnić wóz pływający transportujący piechotę w trakcie prowadzonego desantu z morza. W kwietniu 1950 roku powstaje prototyp Obiekt 750. Po blisko czterech latach prób, Rada Ministrów ZSRR 30 stycznia 1954 roku przyjmuje Obiekt 750 jako etatowy pływający transporter piechoty, nadając mu oznaczenie BTR-50P

Transportery przechodziły różne modernizacje, ale nie zdobyły zbyt dużego uznania w siłach zbrojnych ZSRR. Za to zostały sprzedane do wielu armii państw Układu Warszawskiego, w tym do armii Czechosłowacji.

Nasi południowi sąsiedzi poza zakupem partii transporterów BTR-50 pozyskali również licencje na ich produkcję, z prawem wprowadzania zmian konstrukcyjnych. Było to bardzo istotne, ponieważ praktycznie od razu rozpoczęli szeroko zakrojony proces modernizacji wozu.

Unowocześnili układ przeniesienia mocy, zastosowali sprężarkę zwiększając moc w silniku z 240 do 300 KM. Przebudowali również kadłub transportera dodając boczne drzwi, zmieniając opancerzenie i zmieniając jeszcze wiele innych podzespołów.

Nie ma co ukrywać - w wyniku tych modernizacji powstał wóz znacznie różniący się parametrami technicznymi od pierwowzoru. Nowy wóz otrzymał nazwę TOPAS.

Produkcja ruszyła w 1962 roku w zakładach PPS Detva. W 1963 roku transporter zostaje przyjęty na wyposażenie armii czechosłowackiej pod oznaczeniem OT-62. Produkcję zakończono w 1972 roku oddając do eksploatacji 2641 wozów.

Pierwsze transportery TOPAS przybyły do naszego kraju w 1965 roku. Etatowo miały stanowić wyposażenie 7 Łużyckiej Dywizji Desantowej. Transportery dostarczone do naszego wojska nie były uzbrojone.

Dzięki stosownej klauzuli jaka zawarta była w umowie zakupu wozów, nasi inżynierowie mogli dokonywać zmian i modernizacji wozów. W ten sposób powstały nasze wersje transporterów TOPAS, takie jak TOPAS R-2 i R-3 jako wozy dowodzenia na szczeblu kompanii i pułku, WPT TOPAS jako wóz pogotowia technicznego ewakuującego uszkodzone wozy również z wody (w tym oczywiście i PT-76), oraz ...

Opis tego eksponatu

... TOPAS 2-AP.

Wariant ten powstał pomiędzy 1968 a 1974 rokiem dzięki pracy inżynierów z Wojskowej Akademii Technicznej. Specjalnie na potrzeby tej modernizacji przygotowano wieżę, bazującą na wieży z BRDM-2. Jej uzbrojenie składa się z KPWT kal.14,5 mm oraz PKT kal.7,62 mm wraz z celownikiem optycznym. Przebudowano też przedział desantowy i dokonano kilku innych modyfikacji. Prace modernizacyjne przy transporterach prowadzone były w Hucie w Ostrowcu Świętokrzyskim. Pierwszy wóz przeprowadził strzelania na poligonie w Ustce w lipcu 1971 roku.

TOPAS 2-AP występował w dwóch wersjach: pierwszej dla plutonu desantowego (3 osoby załogi oraz 12 żołnierzy desantu z oporządzeniem), w drugiej dla plutonu moździerzy (3 osoby załogi plus 2 moździerze i 8 żołnierzy do ich obsługi).

Nasz eksponat jest w specyfikacji plutonu desantowego.

TOPASy całą swoją służbę pełniły w 7 Łużyckiej Dywizji Desantowej (w 1986 roku przemianowaną na 7 Brygadę Obrony Wybrzeża). Według informacji, w chwili przemianowania jednostki na jej stanie było 138 wozów.

Koniec służby TOPASów w naszej armii to rok 1994 kiedy to rozwiązano 7 Brygadę.

Ciekawostki o eksponacie

Co oznacza skrót TOPAS? W Czechosłowacji - Transporter Obrneny PASovy, co w tłumaczeniu oznacza transporter pancerny, gąsienicowy.

Oczywiście można i inaczej rozwinąć ten skrót, mocno z przymrużeniem oka:
Transporter
Opancerzony
Pływający
Ale
Słabo

Autorem tekstu jest Tomek - nasz Wolontariusz. Dziękujemy!

Chcesz zaproponować inną, lepszą wersję opisu - zapraszamy do kontaktu.